Deze website met internetadres http://www.pfizerpro.nl en alle hierop vermelde informatie is uitsluitend gericht op inwoners van Nederland.

Zoek

Menu

Close

Inloggen of registrerenUitloggen Onze geneesmiddelenZiektebeeldenOntdek meerOntdek meerEducatieMaterialenVideo'sOver PfizerOver PfizerNieuwsBlogsMedewerkers in beeldContactContactNeem gerust contact met ons opStel een vraagPfizer medische informatie

Menu

Close

SituatieSituatieLandelijke actieplannen tegen antimicrobiële resistentieWereldwijde dreigingNederlandse situatieAMR en antibioticabeleid in NL: wat vindt u?AanpakAanpakGeschiedenis van antibioticaAntibioticabeleid ter preventie resistentieSWABATLASNascholingNascholingVideo'sPodcastsFramingham on Infectious DiseasesWebinarsWebinarserie Fungal Infections
De Stichting Werkgroep Antibioticabeleid (SWAB)

Sinds 1996 streeft de SWAB het volgende doel na: “De resistentie van micro-organismen tegen antimicrobiële middelen door een doelmatig antibioticagebruik beheersen en zo mogelijk terugdringen, en daardoor bijdragen aan de verantwoorde zorg van patiënten.” 1

Om dit doel te bereiken heeft de Stichting verschillende taken op zich genomen. Bijvoorbeeld surveillance van antibioticagebruik en -resistentie, zowel intra- als extramuraal. Daarnaast ontwikkelt de Stichting richtlijnen, verzorgt het educatie en nascholing en geeft het adviezen over actuele antibioticabeleid vraagstukken.1  

De SWAB is ook betrokken bij antimicrobial stewardshipprogramma’s (ASP). Antimicrobial stewardship is een internationaal begrip. Het is een maatregel om resistentie te beheersen en antibioticagebruik terug te dringen door de kwaliteit van het voorschrijfgedrag te bewaken. Zowel in de eerste lijn als in de tweede lijn.2

We nemen de tweede lijn als voorbeeld. Sinds 2015 is elk ziekenhuis in Nederland verplicht om een ASP te hebben. In dat programma staat beschreven aan welke standaard de zorginstelling moet voldoen om een goed antibioticumbeleid te voeren.

Een belangrijk aspect van stewardship is het Antibioticateam (A-team). Dat is een ziekenhuisteam dat erop toeziet dat de kwaliteit van het antibioticabeleid hoog blijft. A-teams meten en verbeteren het gebruik van antibiotica en de SWAB ondersteunt hen daarbij.

Een praktisch voorbeeld: in het ASP moet staan welke antibiotica als reservemiddelen worden beschouwd.

Die reservemiddelen, zoals carbapenems, glycopeptiden en tetracyclines, mogen alleen in uitzonderlijke omstandigheden worden voorgeschreven. Waarom? Ze hebben een verhoogd risico op resistentieontwikkeling. Dat maakt restrictief gebruik van deze middelen noodzakelijk. Reserveantibiotica worden bijvoorbeeld achter de hand gehouden voor in het geval dat de gebruikelijke antimicrobiële farmacotherapie niet aanslaat.

Verder moet in het ASP staan hoe het voorgeschrijfgedrag van deze reservemiddelen wordt gecontroleerd. Voor de praktische uitvoering daarvan is een rol voor het A-team weggelegd.
 

Een andere vorm van toezicht door het A-team is de puntprevalentiemeting (PPM). Dit is een manier om het voorschijfgedrag in het ziekenhuis in kaart te brengen. De SWAB noemt ter illustratie een aantal vragen die leden van het A-team zich kunnen stellen tijdens het beoordelen van een recept in het kader van een PPM:

  • Is de keuze van het middel conform het lokale formularium?
  • Zijn er bloedkweken en kweken van de plaats van infectie afgenomen?
  • Is er gestroomlijnd op basis van klinische gegevens/kweekresultaten?
  • Is er, indien van toepassing, geswitched van i.v. naar oraal?
  • Is een advies van een deskundige ingewonnen?”
Wilt u meer lezen over antimicrobial stewardship? Bekijk De Praktijkgids Antimicrobial Stewardship.2,3

Zijn de bovenstaande activiteiten voldoende om onze antibiotica veilig te stellen voor de toekomstige generaties?

De toekomst zal het leren.

Nederland laat in ieder geval weinig aan het toeval over en gaat voor een maximaal effect van het beleid en de naleving ervan. Daarvoor is samenwerking doorslaggevend: “Ook een goed infectiepreventiebeleid is essentieel om de verspreiding van resistentie te voorkomen. Daarom is het op elkaar afstemmen van de activiteiten van de A-teams en de Deskundigen Infectiepreventie cruciaal om een maximaal effect te bereiken”, aldus de SWAB.3

U heeft hierboven alleen gelezen over het antibioticabeleid. Met andere woorden, het ging over maatregelen gekoppeld aan het gebruik van bestaande antibiotica. Zijn er dan helemaal geen nieuwe antibiotica op komst die perspectief bieden?

Om die vraag te beantwoorden sluiten we af met een citaat van Lemkes et al. (2019) en een publicatie van de WHO. Allereerst het citaat: “Resultaten van preklinisch onderzoek naar de effectiviteit van nieuwe antibiotica zijn hoopgevend. Er is een forse toename van investeringen in de ontwikkeling van nieuwe antimicrobiële middelen. Ook kunnen nieuwe antibiotica inmiddels versneld beoordeeld worden door toetsingsorganen.”

In het rapport van de WHO kunt u zien welke antibiotica momenteel in ontwikkeling zijn – zowel preklinisch als klinisch. (Lees het rapport: ‘2021 Antibacterial agents in clinical and preclinical development: an overview and analysis’.)
Professor Dilip Nathwani

Consultant Arts en Honorary Professor of infection, Ninewells Hospital and Medical School, Dundee, VK.
(7 minuten en 45 seconden lang)

Lees hier over de MOOC cursus en het e-book Loading
Prof.dr. Jan Kluytmans (ECCMID 2019)

Ieder ziekenhuis gebruikt mogelijk een andere methodiek voor het meten van de mate van infectiebestrijding. Prof. dr. Jan Kluytmans betoogt voor het gebruik van dezelfde methodiek binnen ziekenhuizen en daarbuiten. Ook worden de verschillen in antibioticagebruik tussen Nederland en België beschreven. De verschillen bieden ruimte voor verdere ontwikkeling.

Lees meer over de waarde van antimicrobieel stewardship
De educatieve video's zijn gemaakt in samenwerking met Mark Gilchrist, Consultant Pharmacist Infectious Diseases bij Imperial College Healthcare NHS Trust, Londen, Verenigd Koninkrijk.

Deel 1

Wat is antimicrobiële stewardship en waarom is het belangrijk?
  

(4 minuten)

Bekijk de video Loading
Deel 2

Hoe worden antimicrobiële stewardship-programma's geïmplementeerd en wat zijn de belangrijkste doelen?

(3 minuten)

Bekijk de video Loading
Deel 3

Hoe wordt de klinische en economische impact van een antimicrobieel stewardship-programma gemeten.

(34minuten)

Bekijk de video Loading
Referenties:SWAB, „Over de SWAB,” [Online]. Available: https://swab.nl/nl/over-de-swab. [Geopend 30 september 2021].SWAB, „Antimicrobial Stewardship,” [Online]. Available: https://swab.nl/nl/antimicrobial-stewardship-pvid384. [Geopend 30 september 2021].SWAB, „Over A-teams,” [Online]. Available: https://swab.nl/nl/de-praktijkgids-antimicrobial-stewardship. [Geopend 30 september 2021].
PP-CRB-NLD-0215

Wilt u een bijwerking melden? Ga dan naar de 'Bijwerkingen melden' pagina en klik vervolgens op u van toepassing zijnde button.

PfizerPro AccountPfizerPro AccountU vindt informatie over geneesmiddelen, werkingsmechanismen, werkzame stoffen, doseringen en bijwerkingen die kunnen optreden. Zodat u nog beter in staat bent om uw patiënten te helpen.InloggenRegistrerenAccountUitloggen

De informatie die op deze website wordt aangeboden is uitsluitend bedoeld voor zorgverleners in Nederland. Bent u geen zorgverlener, maar patiënt of consument, ga dan naar www.pfizer.nl.

 

2024 Pfizer© Alle rechten voorbehouden.
 

PP-UNP-NLD-0556
U verlaat de website van Pfizer
Door op oké te klikken, verlaat u de website van Pfizer. De links naar websites buiten Pfizer worden u als service aangeboden. Pfizer heeft geen invloed op de inhoud van deze sites en is er niet voor verantwoordelijk.