Deze website met internetadres http://www.pfizerpro.nl en alle hierop vermelde informatie is uitsluitend gericht op inwoners van Nederland.

Zoek

Menu

Close

Inloggen of registrerenUitloggen Onze geneesmiddelenZiektebeeldenOntdek meerOntdek meerEducatieMaterialenVideo'sOver PfizerOver PfizerNieuwsBlogsMedewerkers in beeldContactContactNeem gerust contact met ons opStel een vraagPfizer medische informatie

Menu

Close

SituatieSituatieLandelijke actieplannen tegen antimicrobiële resistentieWereldwijde dreigingNederlandse situatieAMR en antibioticabeleid in NL: wat vindt u?AanpakAanpakGeschiedenis van antibioticaAntibioticabeleid ter preventie resistentieSWABATLASNascholingNascholingVideo'sPodcastsFramingham on Infectious DiseasesWebinarsWebinarserie Fungal Infections
Interview met prof. dr. Michel Dückers en drs. Lotte van Heuvel over landelijke actieplannen tegen antimicrobiële resistentie

Antimicrobiële resistentie vormt een steeds grotere bedreiging voor de mondiale gezondheid. In het wereldwijde actieplan tegen antimicrobiële resistentie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) wordt vaccinatie genoemd als maatregel om antimicrobiële resistentie tegen te gaan. Onderzoekers van het Nivel, prof. dr. Michel Dückers (programmaleider Rampen en Milieudreigingen) en drs. Lotte van Heuvel (promovendus), onderzochten in hoeverre actieplannen tegen antimicrobiële resistentie van individuele landen op het punt van vaccinatie zijn afgestemd op het WHO-actieplan.

Uit jullie review blijkt dat er onvoldoende aandacht is voor vaccinatie in landelijke actieplannen tegen antimicrobiële resistentie.1 In hoeverre geldt dit ook voor Nederland?

Van Heuvel: “Het huidige Nederlandse actieplan tegen antimicrobiële resistentie dateert van 2015 en is in feite slechts een Kamerbrief over de aanpak van antibioticaresistentie, zonder aandacht voor vaccinatie. Momenteel wordt er gewerkt aan een volwaardig en actueel actieplan onder leiding van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, in samenwerking met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Uit interviews die wij hebben gehouden met woordvoerders van deze ministeries en een door ons bijgewoonde stakeholdersbijeenkomst blijkt dat er meer aandacht is voor vaccinatie als infectiepreventiemaatregel. Maar het is onzeker of deze maatregel daadwerkelijk een plaats krijgt in het nieuwe actieplan, dat naar verwachting begin 2024 zal worden opgeleverd.”

Wat is de rol van het Nivel in de strijd tegen antimicrobiële resistentie en bij vaccinatie?

Van Heuvel: “Binnen het onderzoeksprogramma ‘Infectieziekten in de Eerste Lijn’ zijn we gestart met het DESIGN-project. Hierin analyseren we lokaal, landelijk en internationaal beleid op het gebied van antimicrobiële resistentie. Het doel van dit project is om beleid te ontwikkelen en te effectueren dat bijdraagt aan een brede, multisectoriële aanpak van antimicrobiële resistentie volgens de principes van ‘One Health’. Dit laatste betekent dat niet alleen de menselijke gezondheid in acht wordt genomen, maar ook de gezondheid van dieren en de planeet als geheel.

Dückers: “Antimicrobiële resistentie is een complex vraagstuk, waarbij een groot aantal organisaties en partijen uit verschillende sectoren een rol spelen. Als we dit probleem breed en mondiaal willen benaderen, is het van belang dat zowel stakeholders binnen één land als landen onderling tot consensus komen over bijvoorbeeld de definitie van antimicrobiële resistentie en de aanpak ervan en dat de doelen ‘SMART’ – een acroniem van de woorden ‘specifiek’, ‘meetbaar’, ‘acceptabel’, ‘realistisch’ en ‘tijdgebonden’ – geformuleerd worden. Dat is een monsteropgave die veel tijd vergt.

Van Heuvel: “Het Nivel heeft daarnaast een uitgebreide infrastructuur om de vaccinatiegraad van de pneumokokken- en griepvaccinatie te monitoren. Ook hebben collega’s onderzoek gedaan naar redenen waarom mensen zich wel of niet laten vaccineren tegen griep en is er een verkenning uitgevoerd naar de effecten van aanvullende maatregelen om de vaccinatiegraad te verhogen.”

Welke landen gaan voorop in de strijd tegen antimicrobiële resistentie met behulp van vaccinatie?

Van Heuvel: “In onze review sprongen enkele Europese landen, waaronder Finland en Noorwegen, en India, Japan en Marokko eruit. Een belangrijke kanttekening is dat wij de inhoud van landelijke actieplannen hebben beoordeeld, niet de naleving ervan.”

Dückers: “In de landelijke actieplannen worden intenties vastgelegd die niet bindend, maar in een zekere mate vrijblijvend zijn. Onderzoek laat een aanzienlijke discrepantie zien tussen papier en praktijk. De naleving van (inter)nationale verdragen stagneert als er geen sancties worden opgelegd of als er geen periodieke evaluatie plaatsvindt.

Van Heuvel: “Het herziene Nederlandse actieplan geldt voor de periode 2024-2030. Het is de bedoeling dat het plan ergens halverwege geëvalueerd zal worden.”

Welke vaccins zijn het effectiefst in het terugdringen van antimicrobiële resistentie?

Van Heuvel: “In de landelijke actieplannen die wij hebben beoordeeld werden vaccinatie tegen pneumokokken en griep het vaakst genoemd. Onlangs hebben wij in een systematische review van klinische trials en observationele studies onderzocht wat de invloed is van pneumokokken- en griepvaccinatie op het antibioticagebruik. Hieruit blijkt dat griepvaccinatie het antibioticagebruik aanzienlijk verlaagt, met name onder kinderen, maar dat het effect van pneumokokkenvaccinatie minder uitgesproken is.”

Hoe ziet het ideale landelijke actieplan tegen antimicrobiële resistentie er volgens jullie uit?

Van Heuvel: “Antimicrobiële resistentie kan alleen succesvol worden aangepakt als organisaties en partijen uit humane, dierlijke en leefomgeving-gerelateerde sectoren met elkaar samenwerken.

Dückers: “Maar voordat je overgaat tot het opstellen van concrete acties, is het zinvol om aannames die ten grondslag liggen aan antimicrobiële resistentie eerst zo expliciet mogelijk te beschrijven. Dat geeft niet alleen inzicht in de onderliggende mechanismen, maar dwingt je ook om kritisch te kijken naar het wetenschappelijke bewijs dat beschikbaar is of juist ontbreekt. Als je het probleem niet in zijn brede context benadert, loop je het risico dat de reikwijdte van het uiteindelijke actieplan te beperkt is. Het ideale landelijke actieplan tegen antimicrobiële resistentie is volgens mij een alomvattend plan waarin (sub)doelen per sector staan beschreven volgens de SMART-methode. Complexe oplossingen zijn weliswaar niet populair, maar we moeten de complexiteit van het probleem niet schuwen. Ook moeten we ervoor waken dat het actieplan verwordt tot een afvinklijstje. Dat vereist normeringen en een fatsoenlijk controlesysteem voor naleving.”

SituatieBelt u ook in voor het Infectueel Webinar op donderdag 13 juni van 20-21 uur?

Tijdens dit webinar komen de laatste inzichten vanuit de wetenschap en literatuur aan bod. Zo gaat prof. dr. Ron Fouchier in op de gevaren van H5N1 en Dr. Rene Lutter over het IDO2-enzijm bij post-COVID. Daarnaast wordt er ook gereflecteerd op de ontwikkeling van het RSV-landschap en gaat prof. dr. Michel Dückers in op landelijke actieplannen tegen antimicrobiële resistentie. Een heel interessant webinar dat bovendien is geaccrediteerd met 1 studiepunt door de ABAN.

Nu inschrijvenLoading
Referenties:Van Heuvel L, et al. Global Health 2023;18:85.
PP-CMR-NLD-0048

Wilt u een bijwerking melden? Ga dan naar de 'Bijwerkingen melden' pagina en klik vervolgens op u van toepassing zijnde button.

PfizerPro AccountPfizerPro AccountU vindt informatie over geneesmiddelen, werkingsmechanismen, werkzame stoffen, doseringen en bijwerkingen die kunnen optreden. Zodat u nog beter in staat bent om uw patiënten te helpen.InloggenRegistrerenAccountUitloggen

De informatie die op deze website wordt aangeboden is uitsluitend bedoeld voor zorgverleners in Nederland. Bent u geen zorgverlener, maar patiënt of consument, ga dan naar www.pfizer.nl.

 

2024 Pfizer© Alle rechten voorbehouden.
 

PP-UNP-NLD-0556
U verlaat de website van Pfizer
Door op oké te klikken, verlaat u de website van Pfizer. De links naar websites buiten Pfizer worden u als service aangeboden. Pfizer heeft geen invloed op de inhoud van deze sites en is er niet voor verantwoordelijk.